Veelzijdig karbiet

carbidKarbiet kennen wij in Nederland natuurlijk vooral van de jaarwisseling. Rijen melkbussen in het weiland die om de beurt een gigantische knal produceren. Het kan niet hard genoeg, en sinds jaar en dag proberen karbietschieters al de hardst mogelijke explosie tot stand te brengen. Melkbussen zijn soms zelfs niet groot genoeg meer, en dus worden er soms complete giertanks omgebouwd tot karbietkanonnen.

Geschiedenis

De traditie stamt uit de tijd rond de Tweede Wereldoorlog, waarin karbiet nog werd gebruikt voor fietsverlichting. Het was niet moeilijk om karbiet te verkrijgen, omdat ook lassers veelvuldig gebruik maakten van het materiaal. In deze periode kwam men er achter dat er een chemische reactie plaats vindt na het toevoegen van water bij het kabiet, waarna er acetyleengas vrij komt. Dit gas geeft een krachtige explosie als het onder de juiste omstandigheden ontstoken wordt. Deze knal begon symbool te staan voor het nieuwe jaar, net als het traditionele vuurwerk.

Rijper fruit

In sommige landen, met name Aziatische, wordt karbiet gebruikt om het rijpingsproces van bepaalde fruitsoorten te versnellen. Het is voor commerciële telers namelijk gemakkelijker om onrijp, groen fruit te vervoeren. Om het fruit toch verkoopklaar te maken wordt het soms onder een schaal met een blokje karbiet geplaatst. Het vocht uit de lucht zorgt ervoor dat er acetyleengas vrijkomt. Dit gas gedraagt zich als een homoonstimulant, wat het rijpingsproces versnelt. Dit gebeurt echter voornamelijk aan de buitenkant van het fruit, dus een banaan kan er rijp uitzien maar onrijp smaken. Gelukkig wordt dit in de laatste jaren steeds minder gedaan, maar uw fruit voor consumptie even wassen kan natuurlijk nooit kwaad.

Het is een oude traditie die tegenwoordig een beetje verloren lijkt te zijn aan onwetendheid. Maar karbiet schieten was eigenlijk tot enkele jaren geleden een vast traditioneel gebeuren zo rond het oudjaar. Het is een traditie die vooral leefde en nog steeds leeft in Overrijssel, Gelderland en Noord-Brabant. In zo’n geval wordt er een melkbus genomen, zo’n oude grijze melkbus. Daarna wordt er karbiet in gedaan en de melkbus wordt dicht gemaakt. Door de melkbus te verhitten gaat het karbiet af en vliegt het zo door de lucht.

Lekker knallen

Wanneer je harde knallen hoort, zo rond oudjaar of misschien tijdens een groot familie feest, dan weet je dus waar het vandaan komt. Carbid en melkbussen worden vaak samen gezien. Je kan hiervoor zelfs een carbid kanon kopen. Wellicht woon je zelf dan ook op het platteland. Het is een bijzonder iets dat zoiets na zoveel jaren nog steeds actief wordt gedaan door een gemeenschap binnen Nederland. Zeker omdat het een traditie leek te zijn die al een hele tijd niet echt meer aanwezig was.

Feesten en tradities

Maar dit bewijst dat een hoop tradities toch moeilijk om te vergeten zijn. En dat het belangrijk is om ze in leven te houden voor toekomstige generaties. Wie weet wat er allemaal nog komen gaat en wat mensen in de toekomst zullen uitwerken tot ware tradities. Je hoeft niet gek te zijn om te snappen dat een traditie elk moment kan ontstaan. Een traditie is niet gebonden aan iets wat per definitie oud is. Dus omarm een traditie zoals die is en voordat je het weet ben je zo een paar culturen rijker.